Mauritius मा काम गर्नुहुन्छ? के Employer ले तपाईंको Passport राख्न पाउँछ ?
Mauritius सरकारको विदेशी कामदारका लागि प्रयोग हुने official model employment contract मा employer ले कामदारको passport तथा अन्य परिचयपत्र आफूसँग राख्न नपाउने उल्लेख छ।
Mauritius मा काम गर्ने धेरै विदेशी श्रमिकले passport, work permit र अन्य कागजात employer वा supervisor लाई बुझाएर राख्ने गरेका हुन सक्छन्। तर Mauritius सरकारको विदेशी कामदारका लागि प्रयोग हुने official model employment contract मा employer ले कामदारको passport तथा अन्य परिचयपत्र आफूसँग राख्न नपाउने उल्लेख छ।
कम्पनीलाई प्रक्रिया पूरा गर्न कागजातको प्रतिलिपि आवश्यक हुन सक्छ, तर सक्कली passport स्थायी रूपमा नियन्त्रणमा राख्नु फरक कुरा हो। आफ्नो passport, contract, work permit र payslip मा पहुँच सधैँ सुनिश्चित गर्नुहोस्।
किन passport आफूसँग राख्नुपर्छ?
Passport तपाईंको मुख्य परिचय र यात्रा कागजात हो। यो आफूसँग नहुँदा:
- immigration वा police जाँचमा समस्या पर्न सक्छ;
- बिरामी, दुर्घटना वा आपतकालीन यात्रा कठिन हुन सक्छ;
- employer परिवर्तन, स्वदेश फिर्ती वा उजुरी प्रक्रियामा अवरोध आउन सक्छ;
- शोषण वा जबरजस्ती काम गराउने जोखिम बढ्न सक्छ।
Employer ले permit प्रक्रिया वा अन्य वैधानिक प्रयोजनका लागि passport केही समय मागेमा किन, कहाँ र कति समयका लागि लिएको हो भन्ने लिखित प्रमाण माग्नुहोस्। सक्कली कागजात फिर्ता पाएको सुनिश्चित गर्नुहोस्।
Mauritius जानुअघि र पुगेपछि सुरक्षित राख्नुपर्ने कागजात
- Passport को फोटो तथा विवरण भएको पृष्ठ
- Valid visa, work permit र residence permit
- Labour Ministry बाट vetted employment contract
- Job title, basic salary र overtime rate
- मासिक payslip र bank payment record
- Recruitment payment वा अन्य रकमको receipt
- Employer, accommodation र emergency contact
यी कागजातको digital copy आफ्नो email वा सुरक्षित cloud storage मा राख्नुहोस्। नेपालमा विश्वासिलो परिवार सदस्यलाई पनि प्रतिलिपि दिनु उपयोगी हुन्छ।
Contract मा लेखिएको र वास्तविक काम फरक भए के गर्ने?
Mauritius को Special Migrant Workers Unit ले विदेशी कामदारको contract जाँच्ने, workplace inspection गर्ने र labour law वा employment contract उल्लङ्घनसम्बन्धी उजुरी दर्ता गर्ने काम गर्छ।
यी समस्या भए सहायता माग्न सकिन्छ:
- तलब नदिएको वा कम दिएको;
- overtime रकम नदिएको;
- contract भन्दा फरक काम लगाएको;
- जबरजस्ती अर्को employer कहाँ पठाएको;
- passport वा परिचयपत्र फिर्ता नगरेको;
- workplace injury वा unsafe working condition;
- trafficking, धम्की वा जबरजस्ती काम;
- work permit वा residence permit सम्बन्धी समस्या।
कहाँ सम्पर्क गर्ने?
One-Stop-Shop-Special Migrant Workers Unit
- फोन: 207 2600, Extension 2212
- Email: osslabour@govmu.org
- स्थान: Victoria House, Corner St Louis & Barracks Streets, Port Louis
Mauritius Ministry of Labour
- फोन: 207 2600
- Email: mol@govmu.org
जीवन वा तत्काल सुरक्षामा खतरा भए स्थानीय emergency service वा police को सहायता लिनुहोस्। उजुरी गर्दा passport copy, contract, payslip, bank statement, message, फोटो र घटनाको मिति उपलब्ध भए सुरक्षित राख्नुहोस्।
कम्पनीले दिएको accommodation मा पनि अधिकार हुन्छ
Mauritius को Occupational Safety and Health व्यवस्था अनुसार migrant-worker accommodation मा सामान्यतः:
- प्रत्येक कामदारलाई छुट्टै bed र mattress;
- पर्याप्त toilet तथा bathroom;
- सफा बस्ने र खाने क्षेत्र;
- पानी, washing र ironing सुविधा;
- ventilation र lighting;
- cooking तथा food-storage सुविधा;
- fire-safety र first-aid सामग्री;
- बिरामी वा घाइते हुँदा अस्पताल पुर्याउने निःशुल्क यातायात
हुनुपर्ने व्यवस्था छ। बस्ने ठाउँ असुरक्षित, अत्यधिक भीडभाडयुक्त वा अस्वच्छ भए फोटो तथा विवरण राखेर Occupational Safety and Health Division वा One-Stop-Shop मा जानकारी दिन सकिन्छ।
Job वा employer आफैँ परिवर्तन नगर्नुहोस्
Passport employer ले राख्न नपाउने अधिकार भए पनि त्यसको अर्थ work permit को सर्त बेवास्ता गरेर अर्को ठाउँमा काम गर्न पाइन्छ भन्ने होइन। Work permit प्रायः निश्चित employer र कामसँग जोडिएको हुन्छ। रोजगार परिवर्तन गर्नुअघि सम्बन्धित सरकारी अनुमति र आफ्नो immigration status पुष्टि गर्नुहोस्।
पाँच काम गर्नुहोस्
- आफ्नो passport आफूसँग छ कि जाँच्नुहोस्।
- Work permit र residence permit को expiry date हेर्नुहोस्।
- Contract र वास्तविक salary/job title मिल्छ कि जाँच्नुहोस्।
- Payslip तथा bank payment record सुरक्षित राख्नुहोस्।
- One-Stop-Shop को नम्बर फोनमा save गर्नुहोस्: 207 2600 Ext. 2212।
निष्कर्ष
Mauritius मा विदेशी कामदार हुनुको अर्थ आधारभूत अधिकार गुमाउनु होइन। Passport माथिको नियन्त्रण, लिखित contract, समयमै तलब, सुरक्षित workplace र उचित accommodation तपाईंको सुरक्षा तथा सम्मानसँग जोडिएका विषय हुन्। समस्या लुकाएर बस्नुभन्दा प्रमाण सुरक्षित राखेर आधिकारिक निकायबाट सहायता माग्नुहोस्।
आधिकारिक स्रोत
- Mauritius Ministry of Labour-Special Migrant Workers Unit
- Model Contracts for Expatriate Workers
- Occupational Safety and Health-Lodging Accommodation
- Mauritius Ministry of Labour-Contact
नोट: यो सामान्य शैक्षिक जानकारी हो। व्यक्तिगत contract, work permit र परिस्थितिअनुसार प्रक्रिया फरक हुन सक्छ। अन्तिम पुष्टि सम्बन्धित सरकारी निकायबाट गर्नुहोस्।



