जापानमा Permanent Residence नियम बदलिँदै: कर–बीमा जानाजानी नतिरे PR जोखिममा
जापानको संशोधित अध्यागमन कानून १ अप्रिल २०२७ देखि लागू हुँदैछ। कर, pension वा social insurance तिर्न सक्ने अवस्था हुँदाहुँदै जानाजानी नतिर्ने तथा केही गम्भीर कानुनी उल्लङ्घन गर्ने Permanent Resident को status जोखिममा पर्न सक्छ।
जापानको Permanent Residence (PR) पाएपछि अब कर, pension र health/social insurance सम्बन्धी दायित्वलाई अझ गम्भीर रूपमा लिनुपर्ने भएको छ। सन् २०२४ मा पारित संशोधित अध्यागमन कानूनका नयाँ व्यवस्था १ अप्रिल २०२७ देखि लागू हुँदैछन्।
यसको अर्थ कर वा बीमाको रकम एकपटक ढिला हुँदैमा PR तुरुन्त रद्द हुन्छ भन्ने होइन। मुख्य जोखिम तिर्न सक्ने क्षमता र दायित्वबारे जानकारी हुँदाहुँदै पनि जानाजानी र गम्भीर रूपमा नतिर्ने व्यवहारमा छ। प्रत्येक घटनाको परिस्थिति अलग-अलग मूल्याङ्कन गरिनेछ।
दुई अलग परिवर्तन बुझ्नुहोस्
१. नयाँ PR आवेदन गर्न चाहनेका लागि
PR आवेदन गर्दा आवेदकले आफ्नो हालको residence status अन्तर्गत उपलब्ध सबैभन्दा लामो residence period पाएको हुनुपर्ने नियम छ। अहिलेसम्म तीन वर्षको period पाएकालाई पनि धेरै अवस्थामा यो सर्त पूरा भएको मानिन्थ्यो।
१ अप्रिल २०२७ देखि उक्त सहुलियत हटेर सम्बन्धित residence status को वास्तविक maximum period-धेरै status मा पाँच वर्ष-पाएको हुनुपर्नेछ।
संक्रमणकालीन व्यवस्था: ३१ मार्च २०२७ मा तीन वर्षको residence period कायम रहेका व्यक्तिले त्यही period भित्र PR आवेदन गरेमा, पहिलो निर्णयका लागि maximum period भएको मानेर व्यवहार गर्न सकिने व्यवस्था छ। सबै व्यक्तिको अवस्था एउटै नहुने भएकाले आवेदनअघि Immigration Services Agency वा योग्य विशेषज्ञसँग पुष्टि गर्नुहोस्।
२. PR प्राप्त गरिसकेका व्यक्तिका लागि
नयाँ कानूनले Permanent Resident status रद्द गर्ने वा अर्को residence status मा परिवर्तन गर्ने थप आधार बनाएको छ। मुख्यतः:
- तिर्नुपर्ने दायित्व र तिर्न सक्ने क्षमता हुँदाहुँदै जानाजानी कर नतिर्नु
- pension, health insurance वा अन्य social insurance contribution जानाजानी नतिर्नु
- उचित कारणबिना Immigration Act अन्तर्गतका अनिवार्य कर्तव्य उल्लङ्घन गर्नु
- कानूनले तोकेका केही गम्भीर आपराधिक कसुरमा custodial sentence पाउनु
के एकपटक ढिला हुँदा PR रद्द हुन्छ?
हुँदैन। आधिकारिक स्पष्टीकरणअनुसार केवल बक्यौता देखिनु र जानाजानी नतिर्नु एउटै कुरा होइन। निर्णय गर्दा निम्न कुरा हेरिन सक्छ:
- बक्यौता रकम कति छ
- कति समयदेखि नतिरेको हो
- कार्यालयबाट आएको सूचना वा भुक्तानी मागलाई कसरी प्रतिक्रिया दिइयो
- किस्ताबन्दी वा भुक्तानीबारे परामर्श गरिएको थियो कि थिएन
- पछि रकम तिरियो वा समस्या समाधान गरियो कि गरिएन
- बिरामी, बेरोजगारी, विपद् वा आर्थिक संकटजस्ता वास्तविक बाध्यता थिए कि थिएनन्
त्यसैले सामान्य भूल, छोटो ढिलाइ वा वास्तविक असमर्थताका कारण भएको बक्यौता स्वतः PR रद्द गर्ने निर्णय होइन। तर सूचना र माग बारम्बार बेवास्ता गरेर नतिर्ने व्यवहारले जोखिम बढाउन सक्छ।
PR status रद्द भएलगत्तै देश छोड्नुपर्छ?
हरेक अवस्थामा होइन। अधिकारीले व्यक्तिको जापानसँगको सम्बन्ध, परिवार, बसोबासको अवधि, उल्लङ्घनको गम्भीरता र मानवीय परिस्थिति विचार गर्नुपर्नेछ। केही अवस्थामा PR रद्द गरेर तुरुन्त देश छोड्न लगाउनुको सट्टा Long-Term Resident वा अर्को उपयुक्त residence statusमा परिवर्तन गर्न सकिने व्यवस्था पनि छ।
तर अर्को status पाउने कुरा सुनिश्चित हुँदैन। अन्तिम निर्णय व्यक्तिगत परिस्थितिमा निर्भर हुन्छ।
PR भएका व्यक्तिले अहिले के गर्ने?
- नगरपालिका र कर कार्यालयमा आफ्नो tax payment status जाँच्नुहोस्।
- National Pension वा Employees’ Pension को रेकर्ड जाँच्नुहोस्।
- Health insurance contribution बक्यौता छ कि छैन पुष्टि गर्नुहोस्।
- बक्यौता भए सम्बन्धित कार्यालयसँग तुरुन्त सम्पर्क गरेर किस्ताबन्दी वा समाधानबारे लिखित प्रमाण राख्नुहोस्।
- ठेगाना परिवर्तन, residence card र अन्य अध्यागमनसम्बन्धी सूचना समयमै दर्ता गर्नुहोस्।
- रसिद, payment certificate, notice र कार्यालयसँग भएको पत्राचार सुरक्षित राख्नुहोस्।
- जटिल अवस्था भए immigration lawyer वा योग्य administrative scrivener सँग व्यक्तिगत सल्लाह लिनुहोस्।
PR आवेदन गर्ने योजनामा हुनुहुन्छ?
तीन वर्षको residence period मात्र भएको र PR आवेदन गर्ने तयारीमा रहेको व्यक्तिका लागि समय महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ। तर हतारमा अपूर्ण आवेदन दिनु उचित हुँदैन। residence history, income, tax, pension, insurance र अन्य eligibility पूरा भएको छ कि छैन पहिले जाँच्नुहोस्।
गलत सूचना नफैलाऔँ
यी दाबी सही होइनन्:
- “कर एकपटक ढिला भयो भने PR तुरुन्त रद्द हुन्छ।”
- “सबै Permanent Resident ले २०२७ मा फेरि PR आवेदन गर्नुपर्छ।”
- “PR अब निश्चित अवधिपछि renew गर्नुपर्ने temporary visa बन्छ।”
- “परिवारका एक सदस्यको PR रद्द हुँदा सबैको status स्वतः रद्द हुन्छ।”
नयाँ व्यवस्था PR status लाई automatic renewal system मा परिवर्तन गर्ने नियम होइन। यसको उद्देश्य कानूनले तोकेका गम्भीर र जानाजानी गरिएका उल्लङ्घनमा व्यक्तिगत मूल्याङ्कनपछि कारबाही गर्न सक्ने आधार बनाउनु हो।
कहिलेदेखि लागू हुन्छ?
नयाँ कानुनी व्यवस्था १ अप्रिल २०२७ देखि लागू हुने तय भएको छ। कार्यान्वयनका विस्तृत guideline को मस्यौदा सार्वजनिक भइसकेको छ, तर अन्तिम operational guidance थप स्पष्ट वा परिमार्जित हुन सक्छ।
मुगलान सुझाव: PR वा PR आवेदनसँग सम्बन्धित tax, pension वा insurance बक्यौता छ भने डराएर बेवास्ता नगर्नुहोस्। सम्बन्धित कार्यालयमा गएर आफ्नो वास्तविक अवस्था बुझ्नुहोस् र समाधानको लिखित प्रमाण सुरक्षित राख्नुहोस्।
नोट: यो सामान्य शैक्षिक जानकारी हो, व्यक्तिगत कानुनी सल्लाह होइन।
स्रोत: Japan Immigration Services Agency तथा Ministry of Justice का Permanent Residence guideline, amended Immigration Control Act सम्बन्धी Q&A र policy materials।



