१३ देश, १३ अनुहार: नेपालको प्रतिनिधित्व गर्न अघि सारिएका व्यक्तिहरू को हुन्?
भारतदेखि अमेरिकासम्म, जापानदेखि साउदी अरबसम्म १३ देशका लागि फरक-फरक पेशागत पृष्ठभूमि भएका व्यक्तिहरूको नाम राजदूतका रूपमा अघि सारिएको छ।
नेपालको विदेश सम्बन्ध/श्रम सम्बन्धका लागि विभिन्न देशमा प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्तिको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ। यसपटक भारतदेखि अमेरिकासम्म, जापानदेखि साउदी अरबसम्म १३ देशका लागि फरक–फरक पेशागत पृष्ठभूमि भएका व्यक्तिहरूको नाम राजदूतका रूपमा अघि सारिएको छ। उनीहरू को हुन् ? उनीहरूको अनुभव कुन क्षेत्रमा छ ? एकै नजरमा हेरौँ।
🇮🇳 भारत – निश्चलनाथ पाण्डे
परराष्ट्र नीति र दक्षिण एसिया
निश्चलनाथ पाण्डे लामो समयदेखि नेपालको परराष्ट्र नीति र दक्षिण एसिया अध्ययनमा सक्रिय छन्। उनी सेन्टर फर साउथ एशियन स्टडिजका निर्देशक हुन्। परराष्ट्र मामला अध्ययन प्रतिष्ठानमा कार्यकारी निर्देशक, राष्ट्रिय योजना आयोगका सल्लाहकार तथा विभिन्न नीति अध्ययनमा संलग्न रहिसकेका पाण्डेले राजनीतिशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेका छन्।
मुख्य अनुभव: Foreign Policy • South Asia • Regional Cooperation
🇨🇳 चीन – कल्याणराज शर्मा
अर्थशास्त्रदेखि नेपाल–चीन सम्बन्धसम्म
कल्याणराज शर्मा नेपाल–चीन सम्बन्ध र अर्थतन्त्रसँग जोडिएका प्राज्ञिक तथा नीतिगत क्षेत्रमा सक्रिय छन्। फुदान विश्वविद्यालयबाट अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेका शर्मा व्यापार, विदेशी लगानी, पर्यटन र चीनसँगको आर्थिक सहकार्यका विषयमा काम गर्दै आएका छन्। उनले ‘Doing Business in China’ पाठ्यक्रमसमेत तयार गरेका छन्।
मुख्य अनुभव: China Studies • Trade • Investment • Tourism
🇺🇸 अमेरिका – चिरनजंग थापा
सुरक्षा र संकट व्यवस्थापन
चिरनजंग थापाको करियरको मुख्य क्षेत्र सुरक्षा, संकट व्यवस्थापन र अन्तर्राष्ट्रिय मामिला हो। उनले कोलम्बिया विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय मामलामा स्नातकोत्तर गरेका छन्। एसियाका विभिन्न देशमा जोखिम व्यवस्थापन तथा सुरक्षा क्षेत्रमा काम गरेका थापा नेपालका रक्षा तथा सुरक्षा निकायसँग पनि परामर्श भूमिकामा जोडिएका थिए।
मुख्य अनुभव: Security • Crisis Management • International Affairs
🇬🇧 बेलायत – गौरव शम्शेर राणा
सैनिक नेतृत्वदेखि कूटनीतिसम्म
गौरव शम्शेर राणा नेपाली सेनाका पूर्वप्रधानसेनापति हुन्। चार दशकभन्दा बढी सैन्य सेवापछि उनले सन् २०१२–२०१५ मा प्रधानसेनापतिको जिम्मेवारी सम्हाले। सन् २०१५ को भूकम्पपछि राहत तथा सैन्य उद्धार कार्यको समन्वयमा पनि उनको भूमिका रहेको समाचारमा उल्लेख छ।
मुख्य अनुभव: Military Leadership • Strategy • Security
🇯🇵 जापान – जिग्यानकुमार थापा
दुई दशकको नेपाल–जापान अनुभव
जिग्यानकुमार थापा लामो समयदेखि नेपाल–जापान सम्बन्धसँग जोडिएका छन्। जापानमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य तथा सार्वजनिक नीतिका क्षेत्रमा काम गरेका उनले नेपाल र जापानका उच्चस्तरीय भ्रमण तथा द्विपक्षीय कार्यक्रमहरूमा सहजीकरणको भूमिका निर्वाह गरेका छन्।
मुख्य अनुभव: Nepal–Japan Relations • Public Policy • International Cooperation
🇮🇱 इजरायल – सुरेशकुमार कर्ण
बैंकिङ र IT बाट कूटनीतितर्फ
सुरेशकुमार कर्णको करियर प्रविधि र बैंकिङसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ। कुमारी बैंकमा काम गर्दा उनले ‘कुमारी मोबाइल क्यास’को अवधारणा विकास गरेका थिए। नेपाल बैंकमा प्रमुख सञ्चालन अधिकृतका रूपमा उनले कोर बैंकिङ प्रणालीमा रूपान्तरणको नेतृत्व गरे। नेपालको IT नीति निर्माणमा पनि योगदान गरेको समाचारमा उल्लेख छ।
मुख्य अनुभव: Technology • Banking • Economic Policy
🇪🇸 स्पेन – प्राप्ति शेरचन
अन्तर्राष्ट्रिय विकास र लैंगिक समानता
प्राप्ति शेरचन अन्तर्राष्ट्रिय विकास र साझेदारी क्षेत्रमा सक्रिय छन्। International Finance Corporation मा कार्यरत शेरचनले दक्षिण एसियासहित विभिन्न क्षेत्रमा लैंगिक समाधान, विकास कार्यक्रम तथा वित्तीय क्षेत्रसम्बन्धी पहलमा काम गरेकी छन्।
मुख्य अनुभव: Development • Gender • International Finance
🇩🇪 जर्मनी – शरू जोशी
वैदेशिक रोजगार र आप्रवासन नीति
शरू जोशीको विशेषज्ञता वैदेशिक रोजगार, आप्रवासन सुशासन र लैंगिक समानतासँग जोडिएको छ। नेपालको वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी कानुन तथा नीतिगत संरचना निर्माणमा योगदान गरेकी उनले संयुक्त राष्ट्रसंघीय संस्थाहरूमा पनि काम गरेकी छन्।
मुख्य अनुभव: Migration • Labour Governance • Gender Equality
🇴🇲 ओमान – पद्माक्षी राणा
दिगो विकास र नवप्रवर्तन
पद्माक्षी राणा दिगो विकास, सामाजिक प्रभाव र नवप्रवर्तनका क्षेत्रमा सक्रिय छन्। क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयबाट विद्यावारिधि गरेकी राणा Impact Hub Kathmandu की कार्यकारी निर्देशक तथा सह–संस्थापक हुन्। अन्तर्राष्ट्रिय विकास साझेदारहरूसँग काम गरेको अनुभव पनि छ।
मुख्य अनुभव: Sustainability • Innovation • Development
🇲🇾 मलेसिया – चूडामणि खरेल
शिक्षा, प्रशासन र सार्वजनिक क्षेत्र
चूडामणि खरेलको पृष्ठभूमि शिक्षा, मानविकी, राजनीतिशास्त्र र कानुनसँग जोडिएको छ। उनी शिक्षणसँगै सार्वजनिक तथा खेलकुद संस्थाहरूमा पनि नेतृत्व भूमिकामा रहेका छन्।
मुख्य अनुभव: Education • Public Administration • Leadership
🇰🇷 दक्षिण कोरिया — सङ्गम श्रेष्ठ
पानी र जलवायुका विज्ञ
प्रा.डा. सङ्गम श्रेष्ठको विशेषज्ञता जलसुरक्षा, जलवायु उत्थानशीलता र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यमा छ। थाइल्यान्डस्थित Asian Institute of Technology का प्राध्यापक श्रेष्ठले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय संस्थासँग काम गरेका छन् र दुई सयभन्दा बढी अनुसन्धान पत्र प्रकाशित गरेको समाचारमा उल्लेख छ।
मुख्य अनुभव: Water Security • Climate • Research
🇱🇰 श्रीलंका — मञ्जला झा
सुशासन र सार्वजनिक नीति
डा. मञ्जला झा सुशासन र सार्वजनिक नीतिको क्षेत्रमा सक्रिय छिन्। उनी सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगकी पूर्व आयुक्त हुन् र संक्रमणकालीन न्यायका विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा नेपालको अनुभव प्रस्तुत गरेकी छन्।
मुख्य अनुभव: Governance • Public Policy • Transitional Justice
🇸🇦 साउदी अरब — गिरीबहादुर सुनार
विकास र सामाजिक समावेशीकरण
गिरीबहादुर सुनार समाजशास्त्र र विकास क्षेत्रमा लामो अनुभव भएका व्यक्ति हुन्। उनको काम सामाजिक संरक्षण, लैंगिक समानता, सामाजिक समावेशीकरण र समुदायमा आधारित जलवायु अनुकूलनसँग जोडिएको छ।
मुख्य अनुभव: Social Protection • Inclusion • Development
१३ व्यक्ति, फरक विशेषज्ञता
यी १३ प्रस्तावित नामको पृष्ठभूमि एउटै छैन।
कसैको अनुभव परराष्ट्र नीतिमा छ, कसैको सुरक्षामा।
कसैको करियर बैंकिङ र प्रविधिमा छ, कसैको विकास र आप्रवासनमा।
कसैले जलवायु र पानीमा काम गरेका छन् भने कसैको विशेषज्ञता सुशासन र सार्वजनिक नीतिमा छ।
यही विविधता नै यो सूचीको एउटा उल्लेखनीय पक्ष हो।
राजदूतको भूमिका केवल राजनीतिक संवादमा सीमित हुँदैन—सम्बन्धित देशसँग नेपालको कुन क्षेत्रमा सहकार्य बढाउन सकिन्छ भन्ने कुरा पनि उनीहरूको अनुभवसँग जोडिन सक्छ।
नोट: माथिको सामग्री उपलब्ध समाचारमा उल्लेख गरिएका विवरणमा आधारित छ। यी नामहरू राजदूतका लागि सिफारिस गरिएका हुन्।
