साउदी अरबमा Qiwa Contract भनेको के हो? विस्तृतमा यसबारे बुझौं !
रोजगारदाता (कम्पनी) र कर्मचारीबीचको आधिकारिक रोजगारी सम्झौता (Employment Contract) हो, जुन साउदीको Qiwa प्रणालीमार्फत तयार र दर्ता गरिन्छ।
Qiwa Contract भनेको साउदी अरबमा रोजगारदाता (कम्पनी) र कर्मचारीबीचको आधिकारिक रोजगारी सम्झौता (Employment Contract) हो, जुन साउदीको Qiwa प्रणालीमार्फत तयार र दर्ता गरिन्छ।
साउदीमा रोजगारदाताहरूले मानव संसाधन तथा सामाजिक विकास मन्त्रालय (MHRSD) सम्बन्धी कामका लागि Qiwa पोर्टल प्रयोग गर्छन्। कर्मचारीको विवरण राख्ने, रोजगारीसम्बन्धी सूचना दिने तथा सम्झौता थपघट वा संशोधन गर्ने काम पनि यही प्रणालीमार्फत गरिन्छ।
कम्पनीले आफ्नै Employment Contract बनाउन सक्छ?
सक्छ।
कम्पनीले कर्मचारी भर्ती गर्ने क्रममा आफ्नै Offer Letter वा Employment Contract दिन सक्छ।
तर कर्मचारी साउदीको सम्बन्धित सरकारी प्रणालीमा औपचारिक रूपमा दर्ता भएपछि कम्पनीले Qiwa Contract पनि तयार गर्नुपर्छ।
विदेशी कामदारको हकमा सामान्यतया:
- अर्को रोजगारदाताबाट साउदीमै काम परिवर्तन गरेको हो भने भिसा ट्रान्सफर भएपछि, वा
- नयाँ कामदार हो भने Work Permit र Iqama जारी भएपछि,
- साथै मोबाइल नम्बर र साउदी बैंक खाता भएपछि,
रोजगारदाताले Qiwa मा Contract तयार गर्छ।
त्यसपछि कर्मचारीलाई उक्त Contract स्वीकार गर्न लिंक पठाइन्छ।
कर्मचारीले Qiwa Contract स्वीकार गरेपछि यसले पहिलेका रोजगार सम्झौताहरूलाई प्रतिस्थापन गर्न सक्छ।
अर्थात्, कम्पनीले यसअघि दिएको छुट्टै Contract र Qiwa मा रहेको Contract बीच फरक भएमा Qiwa Contract महत्वपूर्ण हुन सक्छ।
कम्पनीको Contract र Qiwa Contract कसरी मिल्छ?
Qiwa Contract मा एउटा महत्वपूर्ण व्यवस्था राखिएको हुन्छ, जसको अर्थ सामान्य रूपमा यस्तो हुन्छ:
यो Contract ले पक्षहरूबीच यसअघि भएका मौखिक वा लिखित सबै सम्झौता तथा Contract लाई प्रतिस्थापन गर्छ! यसको अर्थ, भविष्यमा रोजगारसम्बन्धी विवाद भयो भने अदालतले Qiwa Contract कहिले स्वीकार/हस्ताक्षर गरिएको थियो र त्यसअघि कम्पनीले दिएका अन्य कागजातहरू के थिए भन्ने कुरा हेर्न सक्छ। तर Qiwa Contract मा थप शर्तहरू राख्न सकिन्छ।
उदाहरणका लागि, अन्य कम्पनीका कागजात वा सम्झौताहरूलाई Qiwa Contract को हिस्सा मान्ने गरी थप व्यवस्था राख्न सकिन्छ।
के Qiwa Contract मा परिवर्तन गर्न सकिन्छ?
केही कुरा परिवर्तन गर्न सकिँदैन।
Qiwa Contract मा केही अनिवार्य प्रावधान हुन्छन्। यी प्रावधानले रोजगार सम्झौतामा हुनुपर्ने न्यूनतम जानकारी तोक्छन्।
तर रोजगारदाताले केही थप वैकल्पिक शर्तहरू राख्न सक्छ। जस्तै:
- गोपनीयता (Confidentiality)
- जागिर समाप्त भएपछि लागू हुने केही प्रतिबन्धहरू
- अनुचित रूपमा जागिर समाप्त गरिएको अवस्थामा सहमत गरिएको क्षतिपूर्ति
त्यसैगरी Qiwa Contract को अन्तिम भागमा Additional Clauses अर्थात् थप शर्तहरू पनि राख्न सकिन्छ। तर यी थप शर्तहरूको संख्या र लम्बाइमा सीमा हुन्छ। प्रत्येक थप शर्त अधिकतम १,००० अक्षरसम्म हुन सक्छ।
Qiwa Contract मा Notice कसरी दिने?
Qiwa Contract मा यससम्बन्धी पनि अनिवार्य व्यवस्था हुन्छ।
यसको सरल अर्थ:
रोजगारीसँग सम्बन्धित महत्वपूर्ण Notice वा पत्राचार Qiwa ले स्वीकृत गरेको माध्यमबाट नै दिनुपर्ने हुन्छ र त्यसको रेकर्ड Qiwa प्रणालीमा रहनुपर्छ।
यसमा विभिन्न प्रकारका सूचना तथा पत्राचार पर्छन्, जस्तै:
- जागिर छोड्ने सूचना
- जागिरबाट निकाल्ने सूचना
- कर्मचारी र कम्पनीबीचका औपचारिक सूचना
- सरकारी वा न्यायिक निकायलाई पठाइने सम्बन्धित सूचना
त्यसैले कर्मचारीले राजीनामा दिनुपर्दा वा रोजगारदाताले जागिर समाप्त गर्नुपर्दा Qiwa को प्रक्रिया पालना गर्नु महत्वपूर्ण हुन्छ।
Qiwa Contract मा विवाद भयो भने के हुन्छ?
Qiwa Contract मा साउदी अरबका लागू हुने कानुन तथा नियमअनुसार Contract को व्याख्या र कार्यान्वयन हुने व्यवस्था हुन्छ। यदि Contract सम्बन्धी विवाद उत्पन्न भयो भने:
पहिलो चरणमा
पक्षहरूले आपसी सहमतिबाट समस्या समाधान गर्ने प्रयास गर्नुपर्छ।
सहमतिबाट समाधान नभएमा
विवाद साउदी अरबका श्रम अदालत (Labour Courts) मा जान सक्छ।
यसको अर्थ Qiwa Contract भएका कर्मचारीको रोजगारीसम्बन्धी अधिकार र दाबीमा साउदी अरबको श्रम कानुन लागू हुन्छ र आवश्यक परे श्रम अदालतमा दाबी गर्न सकिन्छ।
नेपाली कामदारले के बुझ्नुपर्छ?
Qiwa Contract स्वीकार गर्नुअघि त्यसमा भएका मुख्य विवरणहरू ध्यानपूर्वक जाँच गर्नु महत्वपूर्ण हुन्छ।
विशेष गरी:
१. तलब
Contract मा उल्लेख भएको तलब आफूले पाउने सहमति भएको तलबसँग मिल्छ कि मिल्दैन हेर्नुहोस्।
२. कामको पद र जिम्मेवारी
आफूलाई भनिएको काम र Qiwa Contract मा उल्लेख भएको काम एउटै छ कि छैन जाँच गर्नुहोस्।
३. Contract को अवधि
Contract कहिलेदेखि कहिलेसम्म लागू हुन्छ हेर्नुहोस्।
४. काम गर्ने स्थान
काम गर्ने स्थान र कम्पनीको विवरण जाँच गर्नुहोस्।
५. अन्य शर्तहरू
थप शर्त, गोपनीयता, Contract समाप्तिसम्बन्धी व्यवस्था वा अन्य प्रतिबन्धहरू छन् कि छैनन् पढ्नुहोस्।
६. Qiwa मा देखिएको Contract र कम्पनीले दिएको कागजात फरक छ भने
दुवै कागजात राम्ररी जाँच गर्नुहोस् र आवश्यक परे सम्बन्धित विशेषज्ञ वा कानुनी सल्लाह लिनुहोस्।
सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा
Qiwa मा Contract आएको छ भन्दैमा नपढी Accept नगर्नुहोस्।
आफ्नो तलब, पद, Contract अवधि, कामको स्थान र अन्य महत्वपूर्ण शर्तहरू ठीक छन् कि छैनन् हेरेर मात्र स्वीकार गर्नु राम्रो हुन्छ।



